Dom przy barykadzie

Jak zacząć rozmowę z prababcią, która nigdy wcześniej nie opowiadała o swojej młodości? Czy dziadek, który w 1944 r. miał 6 lat, będzie cokolwiek z tamtego czasu pamiętał? O czym napisać, jeśli w rodzinie nie było żadnego walecznego Powstańca ani dzielnej sanitariuszki?

W czasie naszych pierwszych spotkań warsztatowych takie pytania wisiały w powietrzu. Postawione wprost, pozwoliły nam wspólnie zmierzyć się z niełatwym przecież zadaniem. I nagle, jak za dotknięciem czarodziejskiej różdżki, wszystko zaczęło się zmieniać. Mikołaj znalazł w skrzyni na strychu pamiętnik pradziadka. Konrad już wiedział, że chce napisać o swojej prababci Helenie, która tuż przed Powstaniem urodziła dziecko i została z nim całkiem sama, bo mąż dołączył do oddziałów powstańczych. Marysia poznała opowieść o tym, jak jej dziadek, który w sierpniu 1944 r. na działkach przy ul. Promyka zdobył dorodnego kabaczka, wlókł go za sobą, słysząc wokół świst kul.

W domowych archiwach udało się znaleźć zdjęcie sióstr bliźniaczek, podobnych do siebie jak dwie krople wody, i fotografię „czarnookiego bóstwa z kruczym haczykiem na czole”. Poziom energii ciągle wzrastał i ani się obejrzeliśmy, a już trzeba było skracać teksty, autoryzować zebrany materiał, weryfikować fakty i walczyć o kolejne akapity. Przeszliśmy przez to, choć łatwo nie było.

Książka, którą możecie Państwo zamówić za pośrednictwem tej strony internetowej, jest efektem wytrwałego szperania w domowych archiwach, wielogodzinnych rozmów z ludźmi pamiętającymi 1944 r. i wielu zarwanych nocy. Reportaże i wywiady, które się w niej znalazły, możecie także przeczytać w zakładce "historie rodzinne". Teksty napisali uczniowie z 11 warszawskich liceów, którzy postanowili wziąć udział w projekcie „Dom przy barykadzie”. W warsztatach dziennikarskich uczestniczyło 150 osób, w książce znalazło się tylko 20 najlepszych tekstów.

Te opowieści poruszyły nawet historyków, którzy takich relacji znają setki.

Gdy będziecie kartkować książkę, przypatrzcie się uważnie zdjęciom bohaterów tych tekstów. To właśnie ich historie udało się ocalić od zapomnienia.

Współrealizatorem projektu jest Muzeum Historii Polski w Warszawie

Niestety nakład książki jest już wyczerpany, a formularz zamówienia nieaktywny.

Zapraszamy do lektury tekstów w zakładce: historie rodzinne.

kto (z)budował

Ola Rzążewska

Ola Rzążewska

Koordynowała projekt „Dom przy barykadzie”, prowadziła warsztaty dziennikarskie dla licealistów i szkolenia dla nauczycieli. Jest dziennikarką i psycholożką, wiceprezeską Stowarzyszenia Koncentrat i jedną z jego założycielek. Pracowała w Gazecie Wyborczej, Dzienniku, pisała reportaże dla Polityki i Zwierciadła. Prowadzi warsztaty twórczego pisania dla kobiet skoncentrowane na rozwoju osobistym oraz autorskie warsztaty dziennikarskie. Lubi kawę z gorącym mlekiem, literaturę skandynawską, filmy Almodovara, Altmana i Allena. Przyjemność sprawia jej przeglądanie książek dla dzieci, wypatrywanie na ulicach starych neonów i rozmowy z ludźmi. Nałogowo lata samolotami, uwielbia zwiedzanie obcych miast bez wskazówek, jakie oferują przewodniki.

ola.rzazewska@gmail.com
Ania B.

Anna Błaszkiewicz

W ramach projektu prowadziła warsztaty z licealistami i namawiała ich do przeszukiwania domowych archiwów. Razem z nimi pracowała nad tekstami. Bezlitośnie usuwała przymiotniki, wykreślała pierwsze zdania i wciąż chciała wiedzieć więcej. Jest dziennikarką, redaktorką i socjolożką, założycielką i wiceprezeską Stowarzyszenia Koncentrat. Pracowała m.in. dla Gazety Wyborczej i Dziennika, magazynów kobiecych, młodzieżowych i portali internetowych. Prowadzi warsztaty twórczego pisania i autorskie warsztaty dziennikarskie, a odkąd działa w trzecim sektorze – także bogatą i ożywioną korespondencję z wieloma urzędami. Czyta zachłannie, pisze z przyjemnością. Lubi jazz, węgierskich pisarzy, skandynawskie kryminały, czereśnie i biszkoptowe labradory.

anna.blaszkiewicz@gmail.com
Igor

Igor Bartosik

W ramach projektu prowadził warsztaty dla nauczycieli o tym, jak korzystając z rodzinnych historii, pracować metodą projektu. Był także jednym z pomysłodawców „Domu przy barykadzie”. Jest historykiem Działu Naukowego w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau, doktorem nauk humanistycznych w zakresie historii najnowszej (rozprawa doktorska dotycząca problematyki zacierania zbrodni w nazistowskich obozach koncentracyjnych). Współpracuje jako biegły z Instytutem Pamięci Narodowej, prowadzi wykłady dla Międzynarodowego Centrum Edukacji o Auschwitz i Holocauście. Konsultował filmy dokumentalne, m.in. serial „Auschwitz. Naziści – ostateczne rozwiązanie” (dla BBC) oraz „Anus Mundi” (dla TVP). Współautor książki dokumentalnej – rozmowy rzeki ze zmarłym dwa lata temu Henrykiem Mandelbaumem, członkiem obozowego Sondekommando.

barigo@orange.pl
Jacek

Jacek Łagowksi

Zrobił większość zdjęć do tekstów napisanych przez licealistów. Poddał się urokowi, jaki roztaczali fotografowani przez niego ludzie i pisał o tym wieczorami na google talk’u. Zawodowo fotografuje od 2000 r. Współpracował z Polską Agencją Fotografów Forum, a od 2005 r. jest fotografem Gazety Wyborczej. Absolwent filologii słowiańskiej na Uniwersytecie Warszawskim. Publikował m.in. w Dużym Formacie, Wysokich Obcasach, Polityce, Newsweeku, Przekroju. Zajmował się amatorsko filmem, teatrem i happeningiem.

jacek.lagowski@gmail.com
Ania O.

Anna Ogórek

Przygotowała layout książki „Dom przy barykadzie”. Graficzka, absolwentka Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. Pracowała m.in. w PWN-ie, Bauerze, Polskapresse, Muratorze, Axel Springer, magazynach kobiecych i poradnikowych, a także jako freelancerka w agencjach reklamowych. Inspirują ją nowe i niekonwencjonalne pomysły. Wciąż się dziwi, że tyle jeszcze można wymyślić, a i tak najprostsze rozwiązania zawsze okazują się najlepsze.

aniao8@wp.pl
Agnieszka

Agnieszka Żak-Biełowa

Wymyśliła i opracowała logotyp projektu, jest też pomysłodawczynią okładki naszej książki oraz autorką rysunków, które się w niej znalazły. Absolwentka Wydziału Malarstwa na warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych. Inspiracji szuka w codziennym życiu, w spotkaniach ze zwykłymi ludźmi i w rzeczach na pozór nieatrakcyjnych. Razem z mężem prowadzi firmę projektową, po to by móc dekorować innym świat.

nadiazak1@wp.pl
Daniel

Daniel Kochański

Zaprojektował i zbudował stronę www.domprzybarykadzie.pl. Jest webmasterem i miłośnikiem gier sieciowych. Ma długą żółtą pelerynę, złoty naramiennik, sporą mafi ę i niezłą farmę. Jest znanym i wytrawnym hodowcą plastikowych insektów, kolekcjonuje czapki z daszkiem i cierpi na syndrom nietoperza. Pija głównie herbatę.

daniel_koch@tlen.pl

o koncentracie

Powstaliśmy, kiedy stało się jasne, że już pora wyjść poza schemat. Chcemy, jak do tej pory, opisywać rzeczywistość, relacjonować fakty, analizować trendy i przedstawiać wyniki badań, ale mamy też chęć działać i zachęcać do działania, podsuwać dobre pomysły i realizować je razem z innymi, zaglądać pod podszewkę wydarzeń i podważać oczywistości.

Chcemy zapomnieć o: „to się nie uda”, „szkoda czasu”, „i tak nie znajdziemy na to pieniędzy”. Wolimy mówić: „spróbujmy”, nawet, jeśli czasem coś nam nie wychodzi.

Nasze projekty zachęcają do aktywności i do brania spraw we własne ręce, dlatego nie szukamy „odbiorców”, ale „partnerów”„uczestników”.

Mamy ochotę w niekomercyjny sposób dokumentować przemiany społeczno-kulturowe i promować idee społeczne. Stawiamy na niebanalne sposoby komunikowania się i podpowiadamy, jak na własną rękę odkrywać i oswajać przestrzeń, w której żyjemy.

Większość z nas mieszka i pracuje w Warszawie, ale lubimy przekraczać granice, także geograficzne.

Są wśród nas m.in. zapracowani dziennikarze prasowi i telewizyjni, radiowcy o aksamitnych głosach, wydawcy serwisów internetowych, poważni i mniej poważni redaktorzy, fotografowie i fotoedytorzy, socjologowie, psychologowie, historycy, literaturoznawcy i kulturoznawcy, graficy, malarze i webmasterzy, pisarze i czytelnicy. Różnimy się od siebie i w tym nasza wielka siła.

Razem robimy warsztaty, wydajemy gazety, książki, przewodniki i pocztówki, przygotowujemy raporty i prowadzimy dyskusje, organizujemy gry miejskie i dezorganizujemy spacery, zapraszamy na spotkania i świetne ciasto ze śliwkami.

www.koncentrat.org.pl

kontakt

Jeśli chcesz o coś zapytać, wyślij do nas maila:
stowarzyszenie.koncentrat@gmail.com

Stowarzyszenie Dziennikarzy i Dokumentalistów KONCENTRAT

Adres korespondencyjny:
Al. Waszyngtona 30/36 m. 52
03-910 Warszawa

KRS 0000283321
NIP 113-269-31-82
REGON 141074437